KLEURRIJKE EN DANSENDE PADDENSTOELEN
Het herfstgevoel liet even op zich wachten, maar inmiddels is mijn favoriete jaargetijde toch echt al in volle gang. Hoewel de temperatuur aan de hoge kant is, hebben de stormen Austen en Boelo al flink huisgehouden. Een aantal bomen heeft het loodje gelegd. Zou dat komen omdat er nog zoveel blad aan de bomen zit en de wind meer grip krijgt?
Ieder jaar weer zeggen we tegen elkaar: “Kees Kort zei altijd: op vijf december is al het blad gevallen.” Zullen de bomen ook dit jaar helemaal kaal zijn voor de Sint weer naar Spanje vertrekt? We gaan het zien. 
Alweer zeven jaar geleden overleed Kees Kort. Vanaf zijn vijftiende tot aan zijn dood zette hij zich in voor Te Werve. Hoewel ik hem zelf niet heb gekend, hoor ik nog regelmatig levendige verhalen over hem.
Op het landgoed verschijnen weer de mooiste herfstkleuren. Naast de prachtig getinte bladeren aan de bomen vinden we ook allerlei felle kleuren aan onze voeten. Samen met collega-vrijwilligers ontdekken we steeds meer soorten prachtige zwammen in de meest bijzondere schakeringen.
Neem nu bijvoorbeeld de dooiergele mestzwam. Ik had er nog nooit van gehoord, maar toch schijnt het overal op de wereld gesignaleerd te worden. Hier in Nederland is het zelfs een algemene soort. De dooiergele mestzwam groeit op voedselrijke grond of in de buurt van dierlijke uitwerpselen. Dat laatste is er genoeg te vinden op Te Werve; de ganzen doen hun uiterste best.

Zoals zijn naam al doet vermoeden, is het dooiergele mestzwammetje felgeel van kleur. De hoed is eivormig, glanzend en kleverig. In verloop van tijd spreidt de hoed zich helemaal uit, verdwijnt de kleverige laag en lost de gele kleurstof op in dauw en regenwater. Wat overblijft, is een beige kleur. De steel is 4 tot 12 centimeter lang, hol en zeer breekbaar.

Nog een wereldwijd voorkomende soort is het rossig buiskussen. Dit is een protist: een eencellig organisme dat niet behoort tot het rijk van de dieren, planten of schimmels. Het is een sporenvormende slijmzwam die bestaat uit dicht op elkaar gepakte, minuscule buisjes. Deze zwam kun je vinden op zeer zwaar verteerd hout; tussen het pomphuis en het meer zit er bijvoorbeeld eentje op de grote boomstronk. Het rossig buiskussen wordt door sommige mensen verzameld om er verf van te maken vanwege de mooie, heldere oranje kleur. Later, als het rossig buiskussen al een tijdje staat, wordt hij grauwbruin. Omdat de zwam zo opvalt en verzameld wordt, behoort hij inmiddels tot de minder algemene soorten.

Wat minder kleurrijk maar zeker niet minder spectaculair is de eikhaas, ook wel bekend onder de Japanse naam maitake: de dansende paddenstoel. Volgens een Japanse legende dansten de boeren van vreugde als ze deze zeldzame paddenstoel in het wild vonden. Vanwege de medicinale krachten die eraan werden toegeschreven, was de eikhaas goud waard.

De eikhaas groeit meestal aan de voet van oude eiken en soms ook op lindes en kastanjes. Hij parasiteert op de wortels en kan witrot veroorzaken. De zwam is crèmekleurig tot grijsbruin van kleur. De bolvormige rozet, met een doorsnede van 20 tot 50 centimeter, bestaat uit overlappende hoedjes, net als bij een elfenbankje. De hoedjes hebben golvende randen en lijken volgens sommigen op dansende vlinders.
De eikhaas verschijnt meestal meerdere jaren achter elkaar op dezelfde plek. Dus heb je hem dit jaar gemist? Volgend jaar weer een nieuwe kans!

IG 1-11-2026
foto  mestzwam en buiskussen: JG
bron: wikipedia, st.meergroen