SPINNENLIEFDE
Tijdens mijn werkzaamheden op landgoed Te Werve, raakte ik bijna letterlijk verstrikt in een web aan de rand van de bostuin.. Van de kant waar ik vandaan kwam was het web niet te zien. Dit is een typische eigenschap van spinnenwebben. Ook vliegende insecten zien het web niet. Vanaf de andere kant, was het web juist heel goed te zien en heb ik even tijd genomen om dit prachtige kunstwerk te bewonderen.

Spinnen zijn stil, onopvallend en een tikkeltje mysterieus. Sommige mensen zijn als de dood voor spinnen, terwijl ze toch heel nuttig zijn. Ze ruimen insecten op, zoals muggen en vliegen. De kruisspin bijvoorbeeld is echt ongevaarlijk. Zoals haar naam al doet vermoeden is ze te herkennen aan het kruis op haar achterlijf. 

Kruisspinnen maken prachtige wielvormige webben, bij voorkeur aan de  toppen van planten en struiken op “vlieghoogte”. Kruisspinnen zijn gericht op vliegende prooien.  Zo’n mooi symmetrisch spinnenweb is woonplek en wapen tegelijkertijd. De vorm en positie van het web hangt dus samen met de prooi keuze. De wespspin jaagt bijvoorbeeld op sprinkhanen en maakt zijn web dichter bij de grond. Er zijn ook spinnen die helemaal geen web maken, die actief op jacht gaan naar prooien. Of als ze mazzel hebben smullen ze van een spin die in zijn eigen web verstrikt is geraakt. Heel soms gebeurt dat weleens, als een spin door harde wind tegen een kleverige spiraaldraad in zijn eigen web wordt aangeblazen.

Bij het maken van een web wordt er door de kruisspin eerst een lange draad gesponnen. Die wordt meegevoerd met de wind tot aan een ophangpunt. Deze steundraad wordt verstevigd met extra spinrag, door al spinnend een paar keer heen en weer te gaan. Deze steundraad moet het hele web kunnen dragen. Aan beide zijden van de steundraad wordt een nieuwe draad naar een lager gelegen punt gesponnen. Nu zijn de contouren van het web klaar. Vervolgens worden er steundraden naar het midden toe gesponnen. Dan start ze met het spinnen van het spiraalvormige wiel, van buiten naar binnen. Pas als alle draden zijn gesponnen volgt de spin opnieuw de weg van de spiraal en vervangt het volledige wiel door kleverige, elastische vangdraden. Onderweg eet ze de eerder gesponnen draden weer op.

 Als een koningin zit zij daar dan, midden in haar zelfgebouwde web, mevrouw Kruisspin.  Als een mannetje haar het hof wil maken, moet hij voorzichtig te werk gaan. Het kan hem zomaar fataal worden. Hij is ook maar half zo groot als het vrouwtje. Hij rammelt behoedzaam aan haar web om aan te geven dat hij geïnteresseerd is en als zij het ziet zitten, benadert hij haar voorzichtig. Nadat hij zijn sperma heeft overgebracht naar haar geslachtsorganen, maakt hij dat hij wegkomt. Deze spinnenliefde komt op mij niet heel romantisch over.

Vooral in september zijn kruisspinnen heel actief, voor de winter moet er gepaard worden en moeten de eitjes zijn gelegd. Want in de winter gaan de meeste spinnen dood.

Op een beschut plekje legt het vrouwtje zo’n achthonderd eitjes op een hoopje. Met haar spinsel beschermt ze haar broedsel tegen gespuis, kou en regen. Ze bewaakt haar eicocon tot aan haar dood, een paar weken later.

IG 15-9-2026

bronnen: onze natuur, wikipedia, natuurmonumenten